Modern Mısır Romanı






Modern Mısır Romanı – 1 (1914-1944)

Kitabın Yazarı: Prof. Dr. Rahmi Er

Hece Yayınları, Ankara 2015

Sayfa sayısı: 312

Türkiye’de Modern Mısır edebiyatı uzmanı olan Prof. Dr. Rahmi Er “Bu kitap, 1914-1944 zaman dilimi içinde Mısır’da ortaya konan romanları biçim ve içerik açısından bir değerlendirme teşebbüsüdür. Bu değerlendirmede tarihî romanlar, kitabın kapsamı dışında tutulmuştur. Ele alınan dönemdeki romanlar, tür olarak romantik, realist ve psikolojik roman gibi farklı başlıklar altında değerlendirmeye elverişli özellik taşısalar da, bu yönden bir tasnife tâbi tutulmamış, Mısır edebî romanının seyrinin ve yazarların katkılarının daha açık görülebilmesi açısından kronolojik bir sıra izlenerek değerlendirilmiştir” diyerek kitabın yazılış gayesini ortaya koymaktadır.

Eser, sunuş, önsöz ve giriş tarihsel arka plan sonrasında yer alan iki ana bölüm ve hemen ardında adeta eserin değerini tekrar gözler önüne seren sonuç bölümünden oluşmaktadır. Önsözde çalışmanın amacı ve metodu yer almaktadır.

Çalışmanın birinci bölümü “İlk Edebî Romana Doğru (1914-1944)” başlığını taşımaktadır. Bu bölümde modern Arap edebiyatının tahkiye (öyküleme) türünün ilk ürünü olarak kabul edilen et-Tahtâvî’nin Tahlîs’inden başlayarak ilk edebî roman Zeyneb (1914)’e kadar ortaya çıkan anlatı türündeki eserlere genel özellikleriyle değinilmiş ve bununla Mısır edebiyatında edebî romanın arka planının verilmesi amaçlanmıştır.

Kitabın girişi ise, gerek Birinci Bölümde ve gerekse İkinci Bölümde ele alınan eserlerin ait olduğu toplumun siyasal, sosyal ve ekonomik yapısının ana hatlarıyla özetlenmesine ayrılmıştır.

1914-1944 sürecinde Mısır’da görülen edebî romanlar, kitabın “Edebî Mısır Romanları” başlığını taşıyan İkinci Bölümünde kronolojik bir düzende, hem içten hem dıştan yaklaşımlarla müstakil olarak çözümlenmeye çalışılmıştır. Bu bölümde ürünleri değerlendirilen roman yazarlarının biyografileri verilmiş, ayrıntılı bilgi için okuyucu başka kaynaklara yönlendirilmiştir.

Kitabın Sonuç bölümünde ise, bu romanların ortak veya genel özellikleri, daha çok içerikleri ve zaman zaman da bu içeriklerin Girişteki arka plan bilgilerle örtüşüp örtüşmediği noktasından hareketle topluca ele alınmıştır.

Bu arada, rahmetli Prof. Dr. Azmi Yüksel’in eser ile ilgili görüşüne değinmekte fayda vardır: “Modern Mısır edebiyatı uzmanı olan Er'in bu kitabı, Arap dünyasında her bakımdan öncü rol oynayan Mısır'da roman türünün doğuşu ve gelişimi konusunda Türk okuruna özgün bilgiler vermektedir. Arap edebiyatında ilk edebî romanın yayımlandığı 1914'ten 1944'e kadar Mısır'da ortaya konan onbeş romanın titizlikle ele alınarak işlenmiş olması yanında, çalışmayı daha bir ilginç kılan, 1798'den İkinci Dünya Savaşına kadar Mısır'ın siyasal, sosyal ve kültürel hayatının arka plân olarak verilmiş olmasıdır. Bu arka plân, modern Mısır'ın gelişim tarihi hakkında kaynaklara dayalı sağlam bilgiler içermesinin yanı sıra, ele alınmış olan romanların dönemin Mısır'ını ne denli gerçekçi yansıttığı konusunda da okuyucuya ışık tutmaktadır. Bu inceleme iyi plânlanmış, dikkatle kaleme alınmış olup modern Arap edebiyatı hakkında günden güne artan bilgilerimize önemli katkılarda bulunmaktadır. Eser, sadece Arap edebiyatıyla ilgilenenlerin değil, aynı zamanda edebî eleştiri yapan ve okuyan herkesin yararlanabileceği önemli bir çalışmadır.”

Özet olarak Modern Arap romanı alanında Türkçe okuyucuların karşısına çıkan ilk eser niteliğindeki bu çalışmanın, bu alandaki boşluğu bir dereceye kadar dolduracağını söylemek mümkün. Zira Arapların edebiyatlarıyla ilgili olarak ülkemizde yapılmış olan antolojik çalışmalar, bir elin parmak sayısına ulaşmayacak kadar azdır.


© 2016 MISIR BAŞKONSOLOSLUĞU - ALL RIGHTS RESERVED